Choroby zakaźne u dzieci wywoływane są głównie przez wirusyoraz bakterie, które atakują układ oddechowy, pokarmowy lub narządsłuchu. Do powszechnie występujących jednostek chorobowych należąostre zapalenie ucha środkowego, angina paciorkowcowa oraz wirusoweinfekcje górnych dróg oddechowych, potocznie nazywaneprzeziębieniami. Przebieg kliniczny zależy od rodzajudrobnoustroju oraz sprawności układu odpornościowego pacjenta.Infekcje o etiologii wirusowej charakteryzują się zazwyczajłagodniejszym przebiegiem i ustępują samoistnie, podczas gdyzakażenia bakteryjne mogą wymagać celowanego leczeniafarmakologicznego. Wczesna identyfikacja przyczyny pozwala nawdrożenie odpowiedniego postępowania i minimalizację ryzykapowikłań.
W Warszawie podstawą zapobiegania szerzeniu się infekcji wpopulacji dziecięcej jest realizacja Programu Szczepień Ochronnych,obejmującego szczepienia obowiązkowe i zalecane. Immunizacja czynnastymuluje układ odpornościowy do wytwarzania swoistych przeciwciałprzeciwko konkretnym drobnoustrojom, co buduje długotrwałąodporność. Istotnym elementem profilaktyki jest przestrzeganiezasad higieny, w tym regularne mycie rąk, coogranicza przenoszenie zarazków drogą kontaktową. Zbilansowanadieta dostarczająca niezbędnych składników odżywczych i witaminwpływa na prawidłowe funkcjonowanie układu odpornościowego.Ograniczenie kontaktu z osobami chorymi w dużych skupiskach, takichjak żłobki czy przedszkola, stanowi dodatkowy element strategiiochronnej.
Wskazaniem do wizyty w gabinecie pediatrycznym jest wystąpieniesymptomów sugerujących ciężki przebieg infekcji lub ryzykoodwodnienia organizmu. Do objawów alarmowych należą wysokagorączka, która nie reaguje na leki przeciwgorączkowe, duszność,świszczący oddech oraz zaburzenia świadomości dziecka. Wprzypadku niemowląt niepokój powinna budzić odmowa przyjmowaniapłynów oraz zmniejszona ilość oddawanego moczu. Silnedolegliwości bólowe, zlokalizowane w obrębie ucha lub gardła,również wymagają oceny specjalistycznej w celu wykluczeniapowikłań ropnych. Pediatradokonuje oceny stanu ogólnego pacjenta, przeprowadza badaniefizykalne i na tej podstawie decyduje o dalszym leczeniu.Niepokojącym sygnałem mogą być również wybroczyny na skórze,które nie znikają pod naciskiem, co może sugerować inwazyjnąchorobę bakteryjną. Przedłużający się kaszel lub nawracająceepizody gorączki są kolejnymi wskazaniami do pogłębionejdiagnostyki pediatrycznej.
W Warszawie proces diagnostyczny w pediatrii opiera się nawywiadzie z rodzicami oraz badaniu lekarskim, uzupełnionym w raziepotrzeby o badania dodatkowe. W celu rozróżnienia, czy infekcja mapodłoże wirusowe czy bakteryjne, wykonuje się szybkie testywymazowe, morfologię krwi oraz badanie poziomu białka CRP. Wleczeniu infekcji bakteryjnych standardem jestantybiotykoterapia dobierana na podstawieprawdopodobnego czynnika wywołującego chorobę. W przypadku choróbwirusowych stosuje się leczenie objawowe, obejmujące nawadnianie,leki obniżające gorączkę i łagodzące ból. Monitorowaniereakcji na leczenie pozwala na ewentualną zmianę terapii. Wuzasadnionych przypadkach lekarz może zlecić badania obrazowe,takie jak RTG klatki piersiowej, aby ocenić rozległość zmianzapalnych w płucach. Terapia inhalacyjna jest często wdrażana wschorzeniach dolnych dróg oddechowych, co pozwala na bezpośredniedotarcie leku do oskrzeli i przyspieszenie rekonwalescencji.
U dzieci często występują infekcje wirusowe górnych drógoddechowych, angina paciorkowcowa oraz zapalenie ucha środkowego.Przebieg choroby zależy od rodzaju drobnoustroju i odpornościdziecka.
Szczepienia stymulują układ odpornościowy do produkcjiprzeciwciał, co buduje długotrwałą odporność na konkretnedrobnoustroje. Jest to kluczowy element w zapobieganiurozprzestrzeniania się infekcji.
Do lekarza warto udać się, gdy dziecko ma wysoką gorączkę,duszności, odmowę picia płynów lub inne niepokojące objawy, jaknp. wybroczyny na skórze.